Ga naar de inhoud 
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat deze haperingen heel normaal zijn: ongeveer 5% van alle jonge kinderen krijgt tussen hun 3e en 5e levensjaar te maken met een periode van zogeheten ontwikkelingsstotteren. In de meeste gevallen is er sprake van een tijdelijke fase waarin de taalontwikkeling sneller gaat dan de spraakmotoriek kan bijbenen.
Toch is het belangrijk om te begrijpen wat er op zo’n moment echt in het lichaam gebeurt en hoe je voorkomt dat een tijdelijke hapering uitgroeit tot een blijvende gewoonte.
De biomechanica: wat er gebeurt in het lichaam
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat stotteren een fysieke hapering is van de middenrifspier. De geruststellende gedachte is dat het geen psychisch defect is.
Zodra een kleuter een woord wil formuleren en daar lichte spanning of haast bij voelt, ontstaat er een reflexmatige blokkade (een spasme) in de belangrijkste ademhalingsspier: het middenrif.
Medische metingen laten zien dat tijdens een stottermoment de druk onder de stembanden hierdoor volstrekt chaotisch wordt. Omdat het middenrif krampt, stokt de gecontroleerde luchtstroom die nodig is om klanken te vormen. Het herhalen van letters of het fysiek vastlopen op een woord is niets anders dan een mechanische reactie van het lichaam dat probeert om tegen die geblokkeerde luchtstroom in te persen.
Nu nog geen deuk in het zelfvertrouwen
Veel ouders zijn doodsbang dat het stotteren direct diepe psychologische sporen achterlaat. Gelukkig is dat bij kleuters nog niet het geval. Kinderen van 3, 4 of 5 jaar praten in de basis onbevangen. Ze hebben er zelf vaak nog helemaal geen erg in, registreren de hapering nauwelijks en praten meestal onverstoord en vrolijk verder.
Het extreme pesten, de diepe onzekerheid en de beruchte spreekangst starten pas op latere leeftijd, wanneer de sociale dynamiek op de basisschool verandert en kinderen zich bewuster worden van de reacties uit hun omgeving. Juist omdat het probleem in de vroege jaren nog puur fysiek is, ligt hier een kans om te voorkomen dat stotteren structureel wordt.
Waarom vroeg begeleiden wel zinvol kan zijn
Wanneer afwachten nog logisch kan zijn
Veel kleuters praten aanvankelijk nog volledig onbevangen door wanneer ze een woord herhalen of even vastlopen. Ze vertellen vrolijk verder, zonder frustratie of onzekerheid. In zo’n situatie kiezen veel ouders ervoor om de ontwikkeling rustig te volgen.
Ook bij Del Ferro kijken we niet alleen naar het stotteren zelf, maar vooral naar de invloed die het heeft op het dagelijks leven van het kind. Zolang een kleuter vrijuit blijft praten en zelf weinig hinder ervaart, is er vaak geen directe aanleiding om in te grijpen.
Wanneer het tijd is om in actie te komen
Soms verandert er echter iets. Je merkt bijvoorbeeld dat je kind:
- gefrustreerd raakt wanneer woorden niet lukken
- minder spontaan begint te praten
- stilvalt tijdens het vertellen
- bepaalde woorden probeert te vermijden
- aangeeft dat praten moeilijk is
- onzeker reageert wanneer het vastloopt
Op dat moment is er meer aan de hand dan alleen een tijdelijke hapering in de spraak. Het stotteren begint invloed te krijgen op hoe je kind communiceren ervaart.
Voor Del Ferro is dat het moment om serieus naar begeleiding te kijken. Niet omdat ieder kind direct behandeld moet worden, maar omdat je wilt voorkomen dat spreekplezier plaatsmaakt voor frustratie, terughoudendheid of onzekerheid.
Hoewel een kleuter nog niet dezelfde cognitieve vaardigheden heeft als een ouder kind, betekent dat niet dat begeleiding onmogelijk is. De manier van begeleiden is simpelweg anders.
Bij oudere kinderen en volwassenen wordt vaak gewerkt met bewust oefenen, inzicht in het spreekproces en actieve toepassing van een spreektechniek. Bij kleuters ligt de nadruk juist op spelenderwijs ervaren, ontdekken en oefenen. Via eenvoudige oefeningen en speelse activiteiten kan een kind al leren om meer controle te krijgen over het spreken.
Juist wanneer een kind merkt dat het last krijgt van het stotteren, kan een gerichte aanpak helpen om het vertrouwen in het spreken te behouden en de controle over de spraakontwikkeling terug te krijgen.
Wat kun je als ouder nu al doen (onder de 6 jaar)?
Wanneer een jong kind begint te stotteren, blijft een ontspannen communicatieomgeving belangrijk.
Verlaag je eigen spreektempo
Kinderen nemen veel over van de manier waarop hun ouders praten. Door zelf rustiger te spreken en meer pauzes te nemen, ontstaat er automatisch meer rust in het gesprek.
Geef voldoende tijd om te antwoorden
Probeer een vraag niet direct op te volgen met een nieuwe vraag of aanvulling. Een korte stilte geeft je kind ruimte om zonder haast te reageren.
Luister naar de boodschap, niet naar het stotteren
Maak oogcontact en laat merken dat je geïnteresseerd bent in wat je kind vertelt. Daarmee blijft praten iets plezierigs en ongedwongens.
Overweeg begeleiding
Wanneer je merkt dat je kind last krijgt van het stotteren, gefrustreerd raakt of steeds vaker vastloopt tijdens het spreken, kan gerichte begeleiding uitkomst bieden. Juist op jonge leeftijd kan een speelse aanpak helpen om het spreekplezier te behouden.
Blijft het stotteren aanhouden?
Sommige kinderen groeien vanzelf over een periode van ontwikkelingsstotteren heen. Bij andere kinderen blijft het aanwezig of neemt het geleidelijk toe. Omdat vooraf niet met zekerheid te voorspellen is welke ontwikkeling een kind zal doormaken, kiezen steeds meer ouders ervoor om zich vroegtijdig te laten adviseren.
Tijdens een vrijblijvend adviesgesprek bekijken we samen de de aard van het stotteren van je kleuter en welke aanpak het beste aansluit bij jullie situatie.
Wil je weten hoe onze speelse stottertherapie voor kleuters werkt? Bekijk dan onze speciale pagina over stottertherapie voor kleuters >
Veelgestelde vragen van ouders
Wanneer is stotteren bij een kind van 4 of 5 jaar een tijdelijke fase en wanneer moet ik me zorgen maken?
Veel kleuters herhalen af en toe woorden of delen van zinnen zonder dat ze daar zelf last van hebben. Dat hoort vaak bij de normale taalontwikkeling.
Belangrijker dan de vorm van het stotteren is daarom de vraag hoe je kind ermee omgaat. Zolang een kleuter onbevangen blijft praten en geen hinder ervaart, kiezen veel ouders ervoor om de ontwikkeling rustig te volgen.
Merk je echter dat je kind gefrustreerd raakt, minder gaat praten, woorden vermijdt of zichtbaar moeite krijgt met spreken? Dan is het verstandig om advies in te winnen. Er bestaat namelijk geen betrouwbare manier om vooraf te voorspellen welk kind vanzelf over het stotteren heen groeit en bij welk kind het blijft bestaan.
Kan ik met een kind van 4 of 5 jaar al bij Del Ferro terecht?
Ja. Speciaal voor kleuters bieden wij een aangepast traject aan dat volledig aansluit op hun leeftijd en ontwikkeling.
Niet iedere kleuter die stottert heeft direct begeleiding nodig. Veel jonge kinderen maken een tijdelijke periode van ontwikkelingsstotteren door. Daarom kijken wij niet alleen naar het stotteren zelf, maar vooral naar de invloed die het heeft op je kind.
Merkt je kleuter zelf dat het praten hapert? Raakt het gefrustreerd wanneer woorden niet lukken? Of merk je dat het minder spontaan begint te praten? Dan kan het verstandig zijn om eerder in actie te komen.
Tijdens een vrijblijvend adviesgesprek bekijken we samen of jouw kind al klaar is voor een speels traject en of begeleiding op dit moment toegevoegde waarde heeft.
Wat is het verschil tussen logopedie en de stottertherapie van Del Ferro?
De aanpak van Del Ferro richt zich op de fysieke basis van het spreken. Daarbij staat het leren beheersen van de middenrifspier centraal.
Bij kleuters gebeurt dit volledig spelenderwijs. In plaats van lange gesprekken of uitgebreide uitleg leert het kind via eenvoudige oefeningen en spelvormen meer controle te krijgen over het spreekproces.
Ons doel is niet om het stotteren te accepteren of jarenlang te begeleiden, maar om kinderen zo vroeg mogelijk te helpen vrijuit en onbevangen te blijven praten. Daarbij kijken we altijd naar wat past bij de leeftijd, ontwikkeling en motivatie van het individuele kind.
Heb je nog andere vragen? Bespreek ze direct met een specialist tijdens een vrijblijvend adviesgesprek:
