Ga naar de inhoud 
Veel logopedisten beweren dat dit puur hoort bij een normale taalontwikkeling. Men adviseert om het rustig aan te kijken. De medische realiteit toont echter een heel andere oorzaak. De echte bron van het stotteren ligt namelijk niet in de geest. De oorzaak zit diep verscholen in een lichamelijke reactie van de ademhalingsspier.
De ademspier en de stembanden van je kleuter horen perfect samen te werken. Bij jonge kinderen raakt deze samenwerking door een snelle groei van het brein soms overbelast. Ontdek in dit artikel de exacte oorzaak van stotteren bij een kleuter. En leer hoe je deze fysieke blokkade direct doorbreekt.
De taalsprint in het kinderbrein als grote trigger
Rond de leeftijd van 3 tot 6 jaar maakt de woordenschat van je kind een enorme spurt door. Het brein van een kleuter is razendsnel. Het produceert in deze fase sneller zinnen dan de mondspieren kunnen verwerken.
Je kind wil dolgraag vertellen wat het meemaakt. Hierbij ervaart een kleuter vaak een enorme innerlijke haast of enthousiasme. Deze gezonde, enthousiaste spanning vormt een directe aanleiding voor stotteren.
De psyche van je kind is dus puur de trigger die het proces start. Het jonge brein raakt heel even de controle kwijt over de spraakorganen. De daadwerkelijke blokkade vindt vervolgens direct plaats in het lichaam. Diep in de romp van je kleuter.
De ademhalingskramp in het middenrif
Op het moment dat je kleuter vastloopt op een woord, gebeurt er iets specifieks. De middenrifspier (het diafragma) maakt op dat exacte moment heftige, schokkerige bewegingen. Deze ademspier scheidt de borst- en buikholte. Het middenrif is voor maar liefst 90% verantwoordelijk voor het ademen en spreken.
Al in de jaren 70 toonde Len Del Ferro dit aan via gedetailleerd wetenschappelijk röntgenonderzoek. Door de plotselinge krampachtige beweging stopt de ademstroom naar de keel direct. Je kind probeert hierdoor onbewust te spreken tijdens een inademing.
Anatomisch gezien is dat volkomen onmogelijk. De stembanden slaan als een slot dicht om de longen te beschermen. Het herhalen van letters is een noodgreep van het lichaam. Ook het persen met het gezicht is een reactie van je kleuter. Het kind probeert simpelweg door deze fysieke blokkade heen te drukken. Het probleem is dus puur motorisch.
Primair versus secundair stotteren: de grens van de gewoonte
Reguliere logopedisten adviseren vaak om af te wachten of het stotteren simpelweg te accepteren. Soms beweren ze dat actie ondernemen voor stress zorgt bij een jong kind. Het negeren van stotteren lost het probleem van Bij jonge kinderen moeten we heel scherp kijken naar de twee fasen van de onvloeiendheid:
1. Primair stotteren (ontspannen haperen)
Ongeveer 4% van alle kleuters maakt een periode door waarin het spreken minder vloeiend verloopt. De zinsbouw en de spreekmotoriek zijn immers nog volop in ontwikkeling. Dit ontspannen, onbewuste struikelen over woorden is normaal en verdwijnt vaak vanzelf.
2. Secundair stotteren (gespannen blokkeren)
Bij één op de drie kinderen evolueert dit helaas naar daadwerkelijk secundair stotteren. De haperingen zijn vanaf dat moment niet meer ontspannen, maar gaan gepaard met grote fysieke spanning. Je kind merkt dat het praten niet lukt en raakt gefrustreerd. Vanaf dit moment nestelt de spreekangst zich in het systeem.de ademhalingsspier echter niet op.
Sterker nog: hierdoor slijt de verkeerde ademhalingsgewoonte juist dieper in het spiergeheugen. Waarom zou je wachten tot stotteren chronisch wordt? Het direct trainen van de middenrifspier zorgt ervoor dat stotteren direct fysiek onmogelijk wordt. Dit voorkomt dat je kleuter op latere leeftijd spreekangst of frustratie ontwikkelt.
De ijsberg van de kleuter: onzichtbaar vermijdingsgedrag
Zodra secundair stotteren ontstaat, ontwikkelt een kleuter al snel slimme overlevingsmechanismen. Dit werkt als een ijsberg. De hoorbare hapering is slechts het topje. Onder het oppervlak schuilt de emotionele last.
Hoorbaar
Hakkkelen, herhalen van klanken, lippersen
Onzichtbaar
Zinnen afbreken, dingen aanwijzen, stille faalangst
Kleuters zijn extreem gevoelig voor de reactie van hun omgeving. Als een kind merkt dat een woord moeite kost, past het zijn gedrag direct aan. Je kleuter breekt zinnen halverwege af. Of het kind stopt volledig met praten.
Sommige kinderen gaan dingen aanwijzen in plaats van benoemen. Anderen gaan heel zachtjes fluisteren. Achter deze facade schuilt een acute, beklemmende faalangst. Het kind cijfert zijn eigen verhaal weg uit angst om vast te lopen.
Waarom afwachten het probleem laat groeien in het spiergeheugen
Reguliere logopedisten adviseren vaak om langdurig af te wachten. Men beweert dat het stotteren vanzelf wel overgaat. Soms zegt men dat vroege training zorgt voor extra stress bij een jong kind.
Het negeren van de hapering lost het probleem van de ademspier echter niet op. Sterker nog: het is biologisch gezien riskant. Het brein van een kleuter bezit een grote neuroplasticiteit. Dit betekent dat het brein heel flexibel is en snel gewoontes aanleert.
Als je kind blijft stotteren, raakt de middenrifkramp dieper ingesleten in het spiergeheugen. Het foute spraakpatroon wordt een vast automatisme. Waarom zou je wachten tot het stotteren chronisch wordt? Het direct corrigeren van de ademspier voorkomt dat je kleuter op latere leeftijd zware spreekangst of diepe frustratie ontwikkelt.
Spelenderwijs stottervrij leren spreken
Het middenrif valt onder de willekeurige spieren. Dit betekent dat je kind deze spier bewust kan leren aansturen met de eigen wil. Het werkt exact hetzelfde als de spieren in de armen of benen.
De speciale kleutertherapie van Del Ferro reikt een unieke methode aan. Deze sluit perfect aan op de belevingswereld van een jong kind. Het is een korter, 3-daags speltraject dat speciaal voor de allerkleinsten is ontwikkeld.
Via leuke, fysieke spelletjes leert je kleuter om het middenrif in een vloeiende beweging te sturen tijdens het praten. Met deze controle verdwijnt de ademhalingskramp direct. Je kind merkt vanaf de eerste dag dat stotteren fysiek onmogelijk wordt. De ademstroom krijgt weer de ruimte. Je kleuter praat snel weer volkomen vloeiend en onbezorgd.
Veelgestelde vragen over de oorzaak van stotteren bij een kleuter
Mijn kleuter stottert van de een op andere dag, wat is de oorzaak van stotteren?
Dit plotselinge begin schokt veel ouders, maar kent een duidelijke reden. Je kind maakt op dat moment een enorme sprong in de taalontwikkeling. Het brein wil heel snel communiceren. Door dit enthousiasme en de haast gaat de middenrifspier plotseling schokkerige bewegingen maken. Deze fysieke hapering kan zich vastzetten in het spiergeheugen, waardoor je kind er niet meer vanzelf overheen groeit.
Is een kind van 4 jaar niet te jong voor deze training?
In veel gevallen wel. We vertellen hier graag het eerlijke verhaal. Het succes van de training staat of valt namelijk met de motivatie van je kind.
Deze innerlijke gedrevenheid ontstaat, zodra het kind zelf last begint te krijgen van het stotteren. Daarom starten we een traject altijd precies op het juiste moment.
In nauw overleg met elkaar beslissen we of jouw kleuter er al klaar voor is. Zodra die start mogelijk is, trainen we de spiergroep via eenvoudige, fysieke spelletjes en oefeningen.
Waarom helpt het niet als ik zeg dat mijn kind rustig moet praten?
Goedbedoelde adviezen zoals ‘haal eens diep adem’ of ‘praat eens rustig’ verergeren de frustratie vaak. Ze leggen de nadruk op het probleem, terwijl het kind de fysieke blokkade niet met deze woorden stopt. De ongecontroleerde bewegingen in het middenrif vragen om een gerichte training, niet om een algemene ontspanning.
Is stotteren bij kleuters erfelijk bepaald?
Hier is geen sluitend wetenschappelijk bewijs voor. Dat stotteren vaker binnen families voorkomt, heeft meestal te maken met onbewust kopieergedrag. Jonge kinderen imiteren de spraakpatronen van hun ouders of broers en zussen. Als een kind daar gevoelig voor is, kan dat haperen inslijten als een vaste gewoonte. Onderzoek bij eeneiige tweelingen laat zien dat regelmatig slechts één van de twee stottert, ondanks hun identieke DNA.
Heb je nog andere vragen? Maak hier een afspraak wanneer het je uitkomt of stel je vraag direct via Whatsapp:
