Ga naar de inhoud 
Veel ouders horen om zich heen dat het stotteren een psychisch probleem is. Er wordt al snel gewezen naar onzekerheid of gevoeligheid. Neurologisch onderzoek werpt echter een heel ander licht op deze spraakstoornis. De werkelijke oorzaak ligt niet in de psyche, maar in een hapering van de middenrifspier.
Eindeloze praatsessies of het simpelweg accepteren van de situatie lossen de fysieke blokkade van stotteren niet op. De weg naar een stottervrij leven start dan ook bij het oplossen van de fysieke trigger in het lichaam. Ontdek in dit artikel de wetenschappelijke oorzaak van stotteren bij een kind.
De nieuwste wetenschappelijke inzichten over het kinderbrein
Voor vloeiende spraak moeten de hersenen razendsnel signalen sturen naar de mond. Bij het produceren van één enkele zin zijn al meer dan 100 verschillende spieren betrokken. Neurobiologisch onderzoek laat zien wat er in het hoofd van een stotterend kind gebeurt:
1. De synchronisatiefout in de hersenbanen | voorspellingsfout
Het brein van je kind berekent continu hoe een woord moet klinken. Dit gebeurt al voordat het kind de mond opendoet. Bij kinderen die stotteren ontstaat een kleine synchronisatiefout binnen dit netwerk.
De hersenen raken heel even in de war over de exacte positie van de spreekspieren. Er ontstaat een biologische voorspellingsfout. Het brein raakt de controle kwijt en trapt direct op de noodrem. Dat horen we aan de buitenkant als een hapering of een herhaling.
2. Overbelasting van de motorische hersencircuits
De aansturing van onze spraak loopt via een diep gelegen circuit in de hersenen (de basale ganglia). Wetenschappers weten inmiddels dat de stof dopamine hierin een centrale rol speelt.
Bij kinderen die stotteren is dit specifieke motorische circuit extreem gevoelig. Zodra er spanning bij het kind ontstaat, raakt dit circuit overbelast. Het zenuwstelsel blokkeert de vloeiende overdracht van signalen. De spraakmotoriek bevriest daardoor in een fractie van een seconde.
Waarom de basisschool de fysieke trigger activeert
Rond de leeftijd van 6 tot 12 jaar verandert de belevingswereld van je kind enorm. De basisschool introduceert een heel nieuwe vorm van prestatiedruk. Activiteiten zoals hardop voorlezen in de klas of een beurt krijgen in de kring zorgen voor acute stress. Ook het houden van een eerste spreekbeurt is een spannend moment.
Deze sociale druk is een enorme trigger om te gaan stotteren. De psyche van je kind reageert op de spanning in de klas. De hersenen sturen direct een stresssignaal naar het lichaam. De ademhalingsspier reageert hier onmiddellijk op. Stress zorgt voor ongecontroleerde bewegingen van het middenrif, de spier die diep verborgen is in de romp van je kind.
Ongecontroleerde bewegingen van het middenrif
Zodra je kind vastloopt op een specifieke klank, gebeurt er het volgende in het lichaam. Het middenrif maakt op dat moment onregelmatige bewegingen. Dit diafragma is de belangrijkste ademhalingsspier in ons lichaam. De spier is voor maar liefst 90% verantwoordelijk voor onze ademhaling en spraak.
Al in de jaren ’70 toonde Len Del Ferro dit aan via gedetailleerd wetenschappelijk röntgenonderzoek. Door de krampachtige bewegingen stopt de noodzakelijke luchtstroom naar de keel. Zonder deze stabiele opwaartse luchtdruk slaan de stembanden als het ware als een slot dicht om de longen te beschermen.
Je kind probeert op dat moment te spreken tijdens een onbewuste inademing. Anatomisch gezien is dat echter onmogelijk. De bekende uiterlijke kenmerken van stotteren ontstaan nu. Het hard persen met de lippen is een noodgreep. Ook het herhalen van letters of het schokken met het gezicht zijn reacties van het lichaam. Je kind vecht simpelweg om door deze interne spierblokkade heen te breken.
De verborgen dynamiek: de ijsberg op het schoolplein
Stotteren op de basisschool is voor een kind een zware emotionele last. Het spraakprobleem werkt als een ijsberg. De hoorbare hapering is slechts het topje. Onder het oppervlak schuilt een onzichtbare strijd.
Zichtbaar
Hakkelen, lippersen, spierkrampen in het gezicht
Onzichtbaar
Angst voor de leesbeurt, schaamte, faalangst, tics
1. De angst voor de leesbeurt
Kinderen die stotteren zijn de hele dag alert. Ze tellen in de klas de rijtjes met kinderen vooruit. Ze proberen te berekenen welke tekst zij dadelijk hardop moeten voorlezen. Dit veroorzaakt een constante spreekangst.
2. De misleidende stilte
Veel kinderen trekken zich terug achter een onzichtbare muur. Ze houden zich afzijdig op het schoolplein. Leerkrachten trekken vaak onterecht de conclusie dat het kind simpelweg verlegen of introvert is. Achter deze stille façade schuilt echter een diepe spreekangst.
3. Angst voor buitensluiten en pestgedrag
Kinderen willen er dolgraag bij horen. De angst om uitgelachen of gepest te worden is gigantisch groot. Dit zorgt voor een onnatuurlijk hoog stressniveau. Het autonome zenuwstelsel staat continu in de overlevingsstand. Dit wakkert stotteren bij elke poging om te spreken verder aan.
Neuroplasticiteit: waarom vroegtijdig ingrijpen de sleutel is
De hersenen van een kind tussen de 6 en 12 jaar bezitten een unieke eigenschap: neuroplasticiteit. Dit betekent dat het brein enorm flexibel is. Het kan heel snel nieuwe zenuwverbindingen aanmaken en zichzelf herprogrammeren.
Dit is een belangrijk voordeel, maar het kent ook een keerzijde. Als je kind blijft stotteren, raakt het foute spraakpatroon ingesleten. Stotteren wordt dan een vast onderdeel van het spiergeheugen. Wachten tot het stotteren vanzelf overgaat, is daarom riskant.
Met gerichte spiertraining maken we juist slim gebruik van die neuroplasticiteit. We leren het brein van je kind om een gloednieuwe, vloeiende spraakroute aan te maken. Hoe eerder je deze training start, hoe sneller het nieuwe, vloeiende spreken een vast automatisme wordt.
Spelenderwijs de regie over de stem terugpakken
Het middenrif valt onder de willekeurige spieren. Dit betekent dat je kind deze spier bewust kan aansturen met de eigen wil. Het werkt exact hetzelfde als de spieren in de armen of benen. Je kunt de spier gewoon trainen.
De training van Del Ferro leert je kind een unieke en praktische spreektechniek. Hiermee dwingt het kind het middenrif in een vloeiende, rustige beweging tijdens het praten. Door deze fysieke sturing krijgt de ademstroom direct alle ruimte. De stembanden blijven ontspannen en stotteren is uitgesloten.
De methode is praktisch van aard en sluit perfect aan bij kinderen. Je kind ervaart al op de eerste trainingsdag hoe het is om vloeiend te spreken. Dit geeft natuurlijk een directe boost aan het zelfvertrouwen. Je kind krijgt de regie over de eigen stem terug. Deelname aan de lessen en de kring op school wordt weer leuk.
Gun je kind een onbezorgde en fijne schooltijd
Blijf niet langer toekijken hoe je kind worstelt met stille frustratie en vermijdingsgedrag. Je hoeft stotteren niet te accepteren als een vaststaand feit. De fysieke oorzaak van stotteren is volledig op te lossen, waardoor spreekangst daalt en zelfvertrouwen stijgt.
Wil je ontdekken hoe voor jouw zoon of dochter een stottervrij leven binnen handbereik is? Lees alles over de stottertherapie voor kinderen >
Veelgestelde vragen over de oorzaak van stotteren bij een kind
Groeit mijn kind op de basisschool vanzelf over het stotteren heen?
Bij peuters komt natuurlijk herstel regelmatig voor. Dit noemen we primair stotteren. Ongeveer 4% van de jonge kinderen struikelt tijdelijk over woorden omdat de woordenschat sneller groeit dan de spreekmotoriek. Op de basisschoolleeftijd verandert de situatie echter. Het stotteren breidt zich dan vaak uit tot een vaste, automatische gewoonte. Afwachten zorgt er meestal voor dat de spierblokkade dieper in het systeem slijt.
Komt het stotteren van mijn kind door een verkeerde ademhaling?
Ja en nee. In rust heeft je kind een volkomen gezonde en normale ademhaling. Tijdens het slapen, spelen of tv-kijken is er biologisch niets mis. Het probleem zit specifiek in de ademsturing tijdens het spreken onder spanning. De middenrifspier raakt dan volledig ontregeld. De spier maakt ongecontroleerde bewegingen en blokkeert de luchtstroom. Het is dus geen ademhalingsprobleem in rust, maar een fysieke blokkade zodra je kind het woord neemt.
Is stotteren bij kinderen erfelijk bepaald?
Waarom helpt rustig ademhalen mijn kind niet tijdens een spreekbeurt?
Rustig ademhalen of een algemene ontspanningsoefening verlaagt enkel de hartslag. Het corrigeert de ongecontroleerde bewegingen van het middenrif echter niet. Zodra het kind begint te praten onder de druk van de klas, schiet de ademhalingsspier alsnog in de kramp. Alleen de Del Ferro spreektechniek biedt hiervoor direct de fysieke oplossing.
Waarom stottert mijn kind niet bij het zingen of acteren?
Heb je nog andere vragen? Maak hier een afspraak wanneer het je uitkomt of stel je vraag direct via Whatsapp:
